Takas ve Saklama

Borsa İstanbul Pazar ve Endeks Kavramları kümesi

İşlem sonrası yükümlülüklerin yerine getirilmesi (takas) ve varlıkların saklanması.

Ayrıntılı çerçeve

Takas ve saklama, bir sermaye piyasası aracı işleminin tamamlanabilmesi için gereken iki tamamlayıcı süreci ifade eder: takas, alım satım sonucu doğan varlık teslimi ve bedel ödemesi yükümlülüklerinin karşı taraflar arasında yerine getirilmesidir; saklama ise bu araçların işlem sonrasında güvenli biçimde, hak sahibi adına elektronik ortamda tutulmasıdır. 6362 sayılı Kanun'un 3. maddesi saklama hizmetini 'Sermaye piyasası faaliyetleri sebebiyle veya emanetçi sıfatıyla' tevdi edilen araçlara ilişkin hizmetler olarak tanımlar; 77. maddesi ise merkezi takas kuruluşlarını, 'Merkezî takas kuruluşları, borsalarda ve teşkilatlanmış diğer pazar' yerlerinde işlem gören araçların teslim ve ödeme yükümlülüklerini yürüten kuruluşlar olarak düzenler. Sık karıştırılan husus brüt ve net takas ayrımıdır: brüt takasta her işlem kendi içinde ayrı ayrı sonuçlandırılırken, net takasta aynı katılımcının çok sayıda işlemi merkezi karşı taraf tarafından netleştirilerek tek bir teslim/ödeme yükümlülüğüne indirgenir; Türkiye'de bu hizmeti Takasbank yürütür, saklamayı ise büyük ölçüde Merkezi Kayıt Kuruluşu üstlenir.

Dayanak: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.3 · m.77 (atıflar kanunun resmî metninde birebir doğrulanmıştır; bu açıklama hukuki tavsiye değildir, bağlayıcı metin kanunun kendisidir — mevzuat.gov.tr).

Nereden okunur?

Bu kavram, ilgili şirketin kamuya açık belgelerinde ve resmî kaynaklarda yer alır. Nihai bilgi resmî kaynaktadır.

Ne değildir?

İlgili kavramlar

Borsa İstanbul ailesi